O informe Innovación 2.0 nas empresas do sector das TIC sitúa ó cliente no centro da ecuación de futuro e amosa que os axentes do sector están en un período de cambio constante no que son necesarias altas doses de imaxinación para competir con éxito. A innovación converteuse, de feito, non só na clave do éxito, senón tamén nunha necesidade para a supervivencia a medio e longo prazo.
Por exemplo, o informe anual de AETIC "O hipersector español de electrónica, tecnoloxías da información e telecomunicacións de 2009” revela que, mentres os ingresos do mercado das TIC sufriu unha caída do 9 % ao longo deste ano en relación ao ano anterior, o volume de investimento en innovación medrou un 5 %.

O concepto de innovación nas TIC
Entre as definicións recollidas destacan ideas como: "innovar é aportar algo novo á empresa en calquera campo" ou "agregar valor a procesos, sistemas e oferta comercial". Ao analizar onde se atopa o foco dos investimentos, o 82 % das empresas recoñecen centrar o seu investimento en innovación no desenvolvemento de produtos e servizos, seguido da comercialización (41 %) e a atención ao cliente (32 %).
En resumo, os enquisados relacionan directamente a innovación coa experiencia do cliente desde os seus tres ángulos fundamentais: produto, oferta e servizo.
Investimento no desenvolvemento de produtos e servizos
Respecto ós produtos e servizosa nos que se realizou investimento no seu desenvolvemento nos últimos dous anos, a variedad de las respostas das empresas non permiten xeneralizar conclusións definitivas. En todo caso desstacan as seguintes familias de produtos: a computación na nube, o marketing en liña (fixo e móbil), servizos baseados na localización, vídeo baixo demanda (VOD, Video on Demand) e xogos (fixo e móbil), que foron nomeados entre o 25 % e o 45 % dos entrevistados.
 

Retos cara o futuro para o esforzo innovador
As empresas entrevistadas viron os seguintes problemas como prioridades para o futuro en tema de innovación:

• Novos produtos e servizos: mantense o foco dos dous últimos anos e surxen novas liñas de innovación, enfocadas en áreas como a sustentabilidade, as novas redes móbiles de cuarta xeración e a adaptación ao entorno empresarial de produtos e servizos xerados para o ámbito residencial.
• Novas habilidades e mellorar as xa existentes: salienta a necesidade do desenvolvemento da innovación aberta, a seguridade no tratamento da información e o mantemento remoto dos dispositivos.
• Mellora dos procesos de negocio: continúa o enfoque no control dos custos a través da estandarización e o uso de metodoloxías como o "lean management" para a mellora da eficiencia dos procesos internos das empresas. Tamén destaca o foco sobre o "client centricity", é dicir, no cliente como clave necesaria para optimizar o esforzo en innovación.

Principais factores de éxito do proceso de innovación
Os compoñentes que convirten a innovación nunha disciplina de negocio pode ser resumido do seguinte xeito:

• Aliñamento da innovación coa estratexia da empresa e innovación aberta.
• Dispoñibilidade de recursos, modelo de goberno e cultura da innovación.
• Estruturación do proceso de innovación, presenza e seguimento de indicadores de rendemento e existencia de capacidades/ ferramentas innovadoras.

Aliñamento da innovación coa estratexia da empresa e innovación aberta
O 86 % dos entrevistados confirmaron o fundamental que resulta dispoñer dunha innovación aliñada coa estratexia de negocio, ata o punto de garantir que a innovación é "o eixo sobre o que asenta a estratexia da organización". Outro dos aspectos que foron obxecto de estudo no informe son as estratexias adoptadas polas empresas do sector á hora de innovar. O grao de aliñamento entre a innovación, o equipo de profesionais da organización e o resto dos axentes presentes no ecosistema determina as distintas estratexias posibles, que difiren tamén en función do grao de proactividade no esforzo, relacionado con "como innovar" e a visión evolutiva das innovacións nas que se invirte, ligado a "en que innovar". Realizouse unha valoración cualitativa do posicionamento das entrevistados empresas que elimina os seguintes resultados:

• Innovación aberta: preto do 32 % das empresas adopta esta estratexia, que se caracteriza por perseguir un ecosistema de colaboración aberta con outros axentes do mercado. As empresas están a buscar "un modelo en rede baseado na colaboración continua cos socios, filiais e profesionais, de xeito que as ideas son captadas de forma constante e a medida que eles xorden."
• Innovación lenta, pero segura: esta actitude foi adoptada por case o 14 % das empresas que desenvolven un proceso proactivo e continuo, baseado na súa cultura corporativa.
• Innovación reactiva: consiste en innovar en función dos cambios que se van producindo no mercado para adaptarse a eles, unha estratexia con un baixo grao de Proativo, pero cunha visión molesto, cando é necesario. En torno ao 41 % das empresas adoptan esta actitude.
• Innovación seguidora: as empresas que adoptan esta actitude, o 13 % aproximadamente, innovan só para responder á dinámica do mercado e da competencia, cunha visión evolutiva e conservadora.

Dispoñibilidade de recursos e cultura da innovación
En canto á distribución de recursos para as áreas de innovación, o 82% dos entrevistados ubica o proceso de innovación dentro das estruturas e áreas funcionais xa existentes na empresa (marketing, desenvolvemento de produtos e servizos, procesos, etc.) .
O 59 % dos enquisados afirma ter incorporado expertos especificamente dedicados ao proceso de innovación, mentres o 86 % usa alianzas con outros para complementar e reforzar a eficacia do esforzo de innovación. Os criterios normalmente esgrimidos para apoiarse en asociacións con terceiros, engadir novos recursos ou crear organizacións especificamente dedicadas ao proceso de innovación son:

• A dispoñibilidade dos recursos necesarios para desenvolver o proxecto internamente.
• O horizonte temporal.
• A necesidade de apoiarse na especialización ou na imaxe dun terceiro.

Estruturación do proceso, indicadores de rendemento e capacidades innovadoras
En conclusión, o estudo aborda a análise do grao de estruturación do proceso de innovación nas empresas. As empresas que afirman dispoñer dun proceso ben estruturado son principalmente as grandes. En cambio, as empresas medianas e pequenas aceptan a súa desvantaxe en termos de estruturación do proceso, xa que recoñecen que "sería necesaria a implantación dun sistema que permitise que o proceso de innovación fluíse de xeito máis automático".

Xeración de ideas
Consiste na identificación de conceptos innovadores a partir dos cales poden xerarse oportunidades de negocio. Neste sentido, o 82 % das empresas considérase "moi boa", e o 18 %, "boa". A maioría das empresas, o 82 %, segue a utilizar nesta etapa as ferramentas tradicionais, tales como equipos específicos para a xeración de ideas. As canles de suxestións son empregados polo 59 %, mentres que os "focus gropus" con clientes, provedores e institucións, así como laboratorios e centros de demostración, polo 41 %. Na posición final da lista aparecen a Web 2.0 e as redes sociais, que son empregadas só polo 32 %, a excepción dos provedores de dispositivos electrónicos: o 75 % das empresas deste grupo usa a Web 2.0 para xerar ideas.

Conceptualización ou transformación de ideas en oportunidades
Nesta fase fíltranse aquelas ideas que teñen un potencial real para o novo negocio ou de aumentar os xa existentes. O 44 % das empresas considéranse "moi boa"; o 33 % "boa"; e o 23 %, "mediocre" ou "mala".
Poida que as empresas deberían buscar criterios de medición para asegurar un equilibrio adecuado entre as iniciativas disruptivas(por exemplo, as relacionados coa xeración de novos negocios), que tenden a xerar retornos do investimento a medio e longo prazo, e as iniciativas de desenvolvemento (por exemplo, as relacionadas con evolucións de produtos e servizos relacionados co núcleo do negocio), que tenden a amosar retornos do investimento máis inmediatos. Entre as recomendacións que se poden suxerir inclúense as seguintes:

• Buscar o equilibrio adecuado entre a innovación en produtos e servizos e aquelas relacionadas cos procesos de compras e sistemas para optimizar a porcentaxe de lanzamentos de novos produtos coa optimización dos procesos de negocio.
• Buscar a medida correcta entre as innovacións de tipo transformacional ou disruptivo e as evolutivas. É preciso recordar que a expectativa de crecemento futuro non está baseada en produtos e servizos tradicionais, que impulsaron ás TIC ao longo dos últimos vinte anos.
• Alcanzar a proporción necesaria entre as innovacións xeradoras de resultados a curto e medio prazo e as xeradoras a longo prazo.
   

Desenvolvemento e implantación
Nesta fase procédese ao desenvolvemento e implantación da idea, incluíndo o seu lanzamento comercial. Este é o momento da verdade en canto á monetización do esforzo en innovación e é xustamente nesta fase na que os enquisados consideran que teñen unha maior recorrido de mellora. O 26 % é considerado "moi bo" neste campo, o 48 %, "bo" e o 26 %, "mediocre" ou "malo".
Para que esta última etapa alcance o éxito desexado, é importante ter en conta que o seguimento do proceso de innovación debe continuar mesmo despois de que a innovación se lance ao mercado, permitindo que tanto a súa valoración e o cálculo do retorno do investimento como unha aprendizaxe constante para futuras innovacións.